Maszyna użytkowa. Historia pierwszej ciężarówki, koparki i ciągnika

Maszyna – z czym kojarzy się to słowo? Na myśl przyjdą na pewno takie określenia jak użytkowość, niezawodność czy efektywność. Tych cech wymagamy, szczególnie gdy mowa jest o samochodach ciężarowych, ciągnikach rolniczych i koparkach. Czy zastanawiamy się jednak, jak długą drogę przeszły pojazdy tego typu przez ostatnie stulecie? Zapraszam do prześledzenia ciekawej historii pierwszych urządzeń tego typu w Polsce i na świecie.

Przyjrzyjmy się najpierw sektorowi transportowemu. Pierwszy pojazd ciężarowy pojawił się na świecie w 1896 roku i był to właściwie wóz konny z zamocowanym silnikiem spalinowym konstrukcji Gottlieba Daimlera.

Ciężarowy debiut na polskich drogach

Na polskich drogach ciężarówki zagościły w roku 1928. W tym czasie powstał Ursus A – pierwszy polski samochód ciężarowy.W celu przetestowania jego możliwości przed wprowadzeniem na rynek, zorganizowano trzydniowy rajd na trasie Warszawa – Zakopane – Warszawa. Ciężarówki Ursus zakończyły go z dobrym wynikiem. Jedną z nich zdołano wjechać nawet na szczyt Gubałówki. Dokonano tego mimo stromej trasy i niesprzyjających warunków pogodowych. Trasa zasypana była śniegiem. Wyczyn ten do dziś budzi podziw i zapisał się na kartach historii polskiej motoryzacji. Pojazd potrafił rozwinąć prędkość do 60 km/h. Maksymalny ciężar przewożonego ładunku wynosił 2,5 tony i spalał 21 litrów paliwa na 100 km.

maszyna samochód ciężarowy historia
Wikimedia Commons/Hiuppo (CC BY-SA 3.0)

Maszyna i jej początki w rolnictwie

Pomysł zastąpienia konia, jako siły pociągowej na potrzeby rolnictwa zainspirował Johna Froelicha już w 1892 roku. To on zamontował na zaprojektowanej przez siebie maszynie silnik benzynowy i autorską przekładnię, tym samym tworząc pierwszy ciągnik rolniczy. Polski projekt podobnej maszyny powstał w 1915 roku, a w ciągu następnych trzech lat w fabryce wspomnianego wcześniej Ursusa na Warszawskiej Woli zbudowano jej prototyp. Niestety niepewna sytuacja polityczna i realia I wojny światowej uniemożliwiły rozpoczęcie produkcji ciągników i znacznie odsunęły w czasie wszelkie związane z nią plany. W 1920 roku powołano do życia „Fabrykę Silników i Traktorów Ursus”, która opracowała projekty traktorów, bazując na zagranicznych modelach – w tym przypadku na amerykańskim Titan 10/20, który stał się pierwowzorem pierwszego polskiego ciągnika, znanego pod nazwą ciągówka „Ursus”.

maszyna ciągnik rolniczy ursus
Wikimedia Commons/Hiuppo (CC BY-SA 2.5)

Mechaniczna koparka parowa

W 1836 roku amerykański naukowiec William Otis wynalazł koparkę parową. W odróżnieniu od dzisiejszego sprzętu ciężkiego pierwsze maszyny tego typu montowano na stałym nadwoziu, bez możliwości obracania. Maszyna montowana była na podwoziu kolejowym, które ograniczało jej zasięg. Pojazd poruszał się na tymczasowo tworzonym torowisku. Jego mechanizmy napędowe oraz ramię wysięgnika znajdowały się z przodu stelażu, co było istotnym ograniczeniem możliwości łyżki. Późniejsze koparki zaczęto wyposażać w napęd gąsienicowy, co wyeliminowało zależność sprzętu od torów.

maszyna pierwsza koparka na świecie
Wikimedia Commons/autor nieznany;  źródło: https://blog.library.si.edu/blog/2013/04/03/engineering-prints-and-drawings-from-the-collection-of-edward-e-white/

Na przestrzeni ostatniego stulecia pojazdy użytkowe przeszły znaczną transformację. Współczesne maszyny są projektowane tak, aby pewne czynności do niedawna wykonywane przez ludzi były w pełni zautomatyzowane. Nowoczesne urządzenia budowane są w sposób dużo bardziej skomplikowany, a ich producenci stale prześcigają się we wdrażaniu innowacji. Te działania gwarantują postęp technologiczny oraz zwiększenie komfortu użytkownika. W szczególności jednak liczy się wydajność i bezawaryjność, co wpisuje się w specyfikę zadań, dla których projektuje się nowoczesne maszyny.

źródło: mat. pras./TRADUS

Przeczytaj również:

  1. Inspirująca historia powstania marki Mercedes-Benz
  2. Kodeks drogowy 2019. Ważne zmiany w przepisach
  3. Jak założyć firmę transportową? Przedstawiamy wytyczne, kursy i zezwolenia
  4. Samochód ciężarowy do 3, 5 tony a odliczenie VAT – poradnik i najważniejsze informacje
  5. Inspekcja Transportu Drogowego szykuje zwiększone kontrole. Nowelizacja ustawy o transporcie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *